काम चालू आहे !

उपक्रम दिवाळी अंक २०१०

2010-11-09T20:12:00.000-08:00

उपक्रम दिवाळी अंक २०१० प्रकाशित झाला आहे. http://diwali.upakram.org इथे पाहा.

< >

उपक्रम दिवाळी अंक - ऑनलाइन मराठी दिवाळी अंक

2008-10-30T21:40:00.000-07:00

महाराष्ट्रात दिवाळी अंकाची देदिप्यमान परंपरा आहे. फराळ, फटाके, नवे कपडे याबरोबरच दिवाळी अंक वाचणे हे दिवाळीचे एक प्रमुख आकर्षण असते.

छापील दिवाळी अंकाच्या बरोबरीने आता ऑनलाइन दिवाळी अंकही उपलब्ध होऊ लागले आहेत. माहितीप्रधान लेख, चर्चा आणि समुदाय ही वैशिष्ट्ये असलेल्या उपक्रम या संकेतस्थळाचा पहिला दिवाळी अंक यावर्षी प्रकाशित झाला आहे. उपक्रमाची अभ्यासपूर्ण, माहितीप्रधान लेखन, विषयांचे वैविध्य आणि माहितीपूर्ण प्रतिसाद ही वैशिष्ट्ये या दिवाळी अंकामध्येही जाणवतात. भाषा, साहित्य, राजकारण, समाजकारण, विज्ञान-तंत्रज्ञान, गणित, तत्त्वज्ञान, ज्योतिष, इतिहास, प्रवास या विविध विषयांनी हा अंक सजलेला आहे. याबरोबरच तर्कक्रीडा, कोडी, उपक्रमावरील छायाचित्रण समुदायाच्या सदस्यांची निवडक छायाचित्रेही आहेत.

मी काय वाचतो? का वाचतो?

2006-06-19T20:32:00.000-07:00

वर्षत सकळमंगळी । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी । अनवरत भूमंडळी । भेटतु या भूतां ॥

या ज्ञानोबामाऊलीच्या पसायदानात किरकोळ बदल करून मी माझी आधुनिक प्रार्थना बनवली आहे.

वाचत सकळ मंडळी । पुस्तकनिष्ठांची मांदियाळी । अनवरत जालांतरी । भेटतु या भूता ॥

तर असे हे सगळे पुस्तकनिष्ठ, जे निरंतर वाचत असतात, ते माहितीच्या महाजालावर या भुताला नेहमी भेटत राहोत. (मूळ ओवीत "भूतां" मधील "ता" वर असणारा अनुस्वार नव्या प्रार्थनेत नाही हे चाणाक्ष वाचकांच्या लक्षात आले असेलच. त्यामुळे ते एकवचनी भुताला, म्हणजे मला किंवा प्रार्थना म्हणणाऱ्याला, उद्देशून आहे.)

पुस्तकनिष्ठांच्या मांदियाळीत माझी जागा कोणती हे ओळखण्यास फार विचार करावा लागला नाही. पंढरीच्या वारीमध्ये संतसज्जनांच्या मांदियाळीत, पालखी उचलणारे, तुळशी-वृंदावन गळ्यात घेतलेले, पेटी, मृदंग, टाळ आणि इतर नित्योपयोगी सामान वाहणारे लोक लागतात. सांप्रदायिक भजनांमध्ये गायक, तबलजी, पेटीमास्तर यांच्याबरोबर टाळ वाजवणारे आणि आवाजात आवाज मिसळणारे लोक लागतात. संतसज्जनांच्या आणि कलावंताच्या आशीर्वादाने जे मिळेल ते चांगलेच अश्या भावनेने हे लोक चालत असतात. पुस्तकनिष्ठांच्या मांदियाळीत अशी भूमिका करायला मी आणि माझ्यासारखे आनंदाने तयार होतील.

मला वाचनाची आवड आहे पण मी फार काही चांगले, खोल, अर्थपूर्ण वाचले आहे असे नाही. कथा, कादंबऱ्या, कवितासंग्रह, आत्मचरित्रे मी फारशी वाचलेली नाहीत. बऱ्याच नावाजलेल्या साहित्यिकांची नावेही मला माहीत नाहीत. ज्यांची नावे माहीत आहेत त्यांची पुस्तके मी वाचलेली नाहीत. (आग्रहाखातर काही प्रसिद्ध पुस्तके वाचल्यावर "यात विशेष काय आहे?" असे भाबडे प्रश्न मला पडतात, पण त्या पुस्तकांनी भारावलेल्या लोकांना ते प्रश्न विचारण्याचे धाडस होत नाही.) हे मी अतिशय प्रामाणिकपणे आणि नम्रपणे सांगतो आहे. "मला या विषयाची फारशी माहिती नाही" किंवा "मी काही या विषयातील तज्ज्ञ नाही" अशी सुरूवात करून त्याच विषयावर पुढे तासनतास बोलणाऱ्या किंवा भलेमोठे लेख/पुस्तके लिहिणाऱ्या महान लोकांसारखा कोणताही आव मला आणायचा नाही.

मी काय वाचतो? आणि का वाचतो? ह्या प्रश्नाचे उत्तर देताना खरेच बराच विचार करावा लागला. लहानपणी वाचनाचे "विरंगुळा" हे एक (आणि एकच) कारण होते. सिंहासन बत्तिशी, वेताळ पंचविशी, पंचतंत्र, इसापनीती वगैरे वगैरे त्यावेळची आवडती पुस्तके होती, एकच पुस्तक कितीवेळा वाचावे याचा विचार फारसा केला जात नसे. बोध, तात्पर्य, शिकवण वगैरे काही असते/असावे हे आमच्या खिजगणतीतही नसायचे. पण अजाणतेपणी का होईना पण त्या पुस्तकांनी बालमनावर केलेला परिणाम अजूनही शिल्लक आहे. ("म्हणजे? त्यानंतर तुझी मानसिक वाढ झालीच नाही की काय?" असे कुणाला वाटले तर त्यात बऱ्याच अंशी तथ्य आहे असे मला वाटते.)

माझे बालपण जिथे गेले, तिथल्या एकमेव दुकानात शाळेची पुस्तके वगळता २०/३० पानी बालकथांशिवाय इतर काही मिळत नसे. "शाळेला लायब्ररी आहे" हे वाक्य "गाईला चार पाय असतात" किंवा "सूर्य पूर्वेला उगवतो" या वाक्यांइतकेच बिनमहत्त्वाचे होते. शिवाय अभ्यासाची पुस्तके किंवा रोजचे वर्तमानपत्र वाचण्याचा देखील कंटाळा असलेल्या मित्रमंडळामुळे लायब्ररीत जाऊन पुस्तक वाचणे हे स्वप्नातदेखील येत नव्हते. त्यामुळे घरात आधीचीच असलेली आणि भेट म्हणून मिळालेली पुस्तके ह्यावरच आमची गुजराण चालत असे.

कालांतराने या नेहमीच्या पुस्तकांमध्ये अरेबिअन नाइट्स, सिंदबादच्या सफरी, रॉबिन हूड, रॉबिन्सन क्रुसो, फास्टर फेणे, शेरलॉक होम्स, "रशियन लोककथा" नावाचे एक भलेमोठे, लाल कापडी बांधणीतले पुस्तक अशी भर पडली. पुढे चिं. वि. जोशी आणि पुलं आयुष्यात आले आणि अजूनही गेले नाहीत. जातील असे वाटत नाही किंवा त्यांनी जावे असेही वाटत नाही.

आमच्या घरात खूप पुस्तके आहेत. त्यातली बहुसंख्य आध्यात्मिक, तत्त्वज्ञानविषयक आहेत. गीताप्रेस गोरखपूर आणि रामकृष्ण मिशनची पुस्तके, रामायण, महाभारताचे खंड, तुकाराम गाथा, अनेक संतचरित्रे अशी बरीच मोठी यादी होईल. समज वाढली तशी यातली काही पुस्तके वाचली.

पुढे तांत्रिक विषयांवरची पुस्तके वाचावी लागली. त्या पुस्तकांनी माझ्या मनावर, बुद्धीवर आणि एकूण विचारप्रक्रियेवर, वागणुकीवर बराच प्रभाव टाकला आहे. ("हा एक स्वतंत्र लेखाचा विषय आहे" हे वापरून वापरून गुळगुळीत झालेले वाक्य इथे (नेहमीप्रमाणे) चपखल बसते.)

असो, नमनालाच धडाभर तेल गेल्याने आता पुस्तकनिष्ठांची मांदियाळी या खेळाच्या नियमाप्रमाणे लिहितो. (हा खेळ सुरू होण्याच्या बऱ्याच आधी मंदारने मला टॅग केले होते त्यावेळी मी काही लिहिले नाही, त्यामुळे हे लिहिताना एक अपराधीपणाची जाणीव आहे (लिहायला काय जातेय?) )

सध्या वाचनात असलेले/शेवटचे वाचलेले वा विकत घेतलेले मराठी पुस्तक

मी येताना आणलेली तीन(च) मराठी पुस्तके मी गेले दीड वर्ष पुन: पुन्हा वाचतो आहे. ही तीनही पुस्तके आळीपाळीने किंवा एकत्रच माझ्या वाचनात असतात.

व्यक्ती आणि वल्ली
गोळाबेरीज
हसवणूक

"लेखक कोण?" आणि "या पुस्तकांविषयी थोडेसे" हे सांगण्याची आवश्यकता आहे असे वाटत नाही :)

"द डेलिकेट स्टॉर्म" हे शेवटचे वाचलेले इंग्रजी पुस्तक.

आवडणारी/प्रभाव पाडणारी पुस्तके

ज्ञानयोग - स्वामी विवेकानंद, मराठी अनुवादकाचे नाव आठवत नाही आणि सध्या ते पुस्तक माझ्याकडे नाही. स्वामी विवेकानंदांचे सगळ्या लिखाणाचे आणि भाषणांचे दुवे इथे मिळतील.
राजा शिवछत्रपती - बाबासाहेब पुरंदरे
पुलंची मी वाचलेली सगळी पुस्तके
चिं वि जोशींची मी वाचलेली सगळी पुस्तके

अद्याप वाचायची आहेत अशी पुस्तके

पुस्तकनिष्ठ मराठी अनुदिनीकारांच्या नोंदी वाचून त्यातली ९९.९९‍% पुस्तके वाचली नाहीत ह्याचा साक्षात्कार झालेला आहे. त्यामुळे "अद्याप वाचावयाच्या पुस्तकांची" यादी मारूतीच्या शेपटीप्रमाणे, भारताच्या मतदार यादीप्रमाणे, राजकीय पक्षांच्या आश्वासन यादीप्रमाणे, माझ्याविषयी मित्रमैत्रिणींना असणाऱ्या तक्रारींच्या यादीप्रमाणे बरीच लांबलचक होईल म्हणून ती देण्याचा प्रयत्न करत नाही.

एका प्रिय पुस्तकाविषयी थोडेसे

बऱ्याच मुली वेगवेगळ्या कारणांनी आवडत असल्या तरी एकाच मुलीशी लग्न करता येईल हे जाणवल्यावर मनुष्य जसा खिन्न होईल तशी खिन्नता मला आता आली आहे. असो आता निवड करायचीच आहे तर सगळ्यांची गोळाबेरीज करून "गोळाबेरीज" ची निवड करावी लागेल. गोळाबेरीज हे पुलंच्या पुस्तकांपैकी माझे विशेष आवडते पुस्तक आहे. ग्रामीण जीवानाचे अविभाज्य अंग असलेली पण पुलंच्या कृपेने शहरातील सुशिक्षित लोकांच्या दिवाणखान्यातही दिमाखाने नांदणारी "म्हैस" याच पुस्तकातली. "घरमालकास मानपत्र", "बंधू आणि भगिनींनो", "सरदी" मधील निखळ विनोद, "माजघरातला स्फिंक्स", "घरगुती भांडणे", "जाल्मिकीचे लोकरामायण" मधील तिरकस विनोद. "मी नाही विसरलो", "एका दिवंगत गंधाचा मागोवा" मधील आठवणीत रमणारा विनोद आणि विशेष आवडणारे "एक नवे सौंदर्यवाचक विधान", "महाभारतकालीन वर्तमानपत्रे" आणि "माझी कु. संपादकीय कारकीर्द". एकूण काय? तर संग्रही असावेच असे हे पुस्तक.

मी या खेळासाठी निवडलेले अनुदिनीकार

चित्तरंजन
अमित
प्रशांत
रत्नदीप (रत्नदीप, बरेच दिवस तुझ्या ब्लॉगवर नवी नोंद नाही म्हणून... :))
मंदार (history repeats itself, but not in the same order - shashank joshi :) )
अभिजीत (अभ्या या निमित्ताने तू मराठी ब्लॉग सुरू करशील.)

टॅग करून हे लिहिण्याची प्रेरणा दिल्याबद्दल ट्युलिपचे आभार.

शिवकल्याण राजा

2006-06-09T15:29:00.000-07:00

"शिवकल्याण राजा" नावाची ध्वनिफीत संग्रही ठेवावी अशी आहे. हृदयनाथांचे संगीत, लतादीदींचा आवाज, बाबासाहेब पुरंदऱ्यांचे निवेदन आणि एकाहून एक प्रेरणादायक गीते असा सुयोग. संग्रही नसली तरी जालावर ऐकता येईल.

भाग १ -

प्राणिमात्र झाले दुःखी

जय जय शिवराया (शब्द)

नीज रे शिवराया

हे हिंदुनृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा (शब्द)

सरणार कधी रण (शब्द)

कुंद कहां

भाग २ -

वेडात मराठे वीर दौडले सात (शब्द)

आनंद वनभुवनी (शब्द)

इंद्रजिमि जंभपर

अरुणोदय झाला

निश्चयाचा महामेरू (शब्द)

राजाशिवाजी.कॉम ह्या संकेतस्थळावर नजर ठेवावी.

शशांक

सबसे तेज़!

2006-04-30T06:43:00.000-07:00

"नमस्कार, मी कुमार शर्मा, सबसे तेज़ विशेष मध्ये तुमचे स्वागत आहे."
....
सबसे तेज विशेषचे प्रायोजक आहेत, बंदूकछाप कंदील, बिहारची रोशनी.
.....
"स्वागत आहे तुमचे सबसे तेज़ विशेषमध्ये. आजचा विषय आहे, "टॉमीचे काय झाले?". आजची सर्वात मोठी बातमी, अभिनेत्री निराशा बासूचा सर्वात जवळचा कुत्रा टॉमी काल रात्रीपासून बेपत्ता आहे. आज दिवसभर आम्ही आमच्या असंख्य वार्ताहरांकडून निराशा बासू, टॉमी, त्यांचे संबंध कसे होते, टॉमीच्या जीवावर कोण उठले असेल याबरोबरच निराशा बासूच्या चटपटीत ताज्या प्रेमप्रकरणाविषयी आमच्या दर्शकांना माहिती देणार आहोत. तुम्ही पाहत राहा सबसे तेज़."
.....
सबसे तेज विशेषचे प्रायोजक आहेत, डंडा लोखंडी सळया, आम्ही लावतो हातभार उत्तर प्रदेशच्या प्रगतीला.
.....
"पुन्हा एकदा तुमचे स्वागत आहे सबसे तेज़ विशेष मध्ये. "टॉमीचे काय झाले?" जी हॉं! आज भारतभर ज्याच्या त्याच्या तोंडी हाच प्रश्न आहे आणि भारतातील नं. १ वाहिनीशिवाय ह्या प्रकरणाची संपूर्ण माहिती तुम्हाला कुठे मिळेल? चला तर मग पहिल्यांदा बोलू आमचे मुंबईचे वार्ताहर धर्मेश तिवारीशी.
धर्मेशजी, काल रात्रीपासून तुम्ही निराशा बासूच्या घरासमोर तळ देऊन आहात. काय नवी माहिती आहे तुमच्याकडे?"
"जी कुमारजी, जसे तुम्हाला माहीत आहे, काल निराशा बासूच्या नोकराने, टॉमी हरवल्याची बातमी जुहू पोलीस ठाण्यात नोंदवली आहे. निराशा बासूने याविषयी कोणतेही मत व्यक्त केलेले नाही तरी आम़चा अंदाज आहे की त्या खूप दु:खी आहेत. कुमार."
"धर्मेशजी, आज सकाळपासून कोण कोण तेथे येऊन गेले? फिल्म इंडस्ट्रीतील कोणी आले होते का? मोठे पोलीस अधिकारी, राजकीय नेते यापैकी कोणी आले होते का?"
"कुमारजी, अजूनपर्यंत तरी जुहू पोलीस ठाण्याचा हवालदार वगळता कोणीही आलेले नाही. पण बरीच मोठमोठी माणसे येतील असा आमचा अंदाज आहे. कुमार."
"धन्यवाद धर्मेशजी, तुम्ही तिथेच तळ ठोकून राहा. (कॅमेऱ्याकडे पाहून) पाहिलंत तुम्ही पोलीस आणि शासन, कायदा-सुव्यवस्थेविषयी किती उदासीन आहे ते. आता आमचे मुंबईचे दुसरे वार्ताहर कुणाल श्रीवास्तव यांच्याशी बोलू. "नमस्कार कुणालजी , तुम्ही आता कुठे आहात आणि काय नवी माहिती आहे तुमच्याकडे?"
"नमस्कार कुमारजी, मी आता निराशाच्या घरापासून जवळच असलेल्या एका पानपट्टीवर उभा आहे. ही पानपट्टी त्याच रस्त्यावर आहे जिथे टॉमी रोज फिरायला येत असे. आणि या समोरच्या खांबावरच ... "
"ठीक आहे, ठीक आहे! तुमचे त्या पानपट्टीवाल्याशी काही बोलणे झाले का? त्याचे या विषयावर काय मत आहे."
"जी, कुमारजी, पानपट्टीवाल्या जमुनाप्रसाद चौरसियाशी आणि त्याच्या ग्राहकांशी आम्ही थोड्या वेळापूर्वीच बोललो. मुंबईतील कायदा-सुव्यवस्था स्थिती चांगली नसल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. शिवाय या गल्लीत टॉमीचे काही हितशत्रू होते असे आम्हाला समजले आहे. फक्त गल्लीतील सौमित्रो मुखर्जींच्या ल्युसीशी टॉमीचे पटत होते अशीही माहिती आम्हाला मिळाली आहे. कुमार."
"कुणालजी, तुमचे ल्युसीशी... म्हणजे, मुखर्जींशी बोलणे झाले का?"
"जी कुमारजी, आम्ही मुखर्जीशी बोलण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांची भेट झाली नाही. त्यांच्या नोकराच्या म्हणण्यानुसार ल्युसीच्या वागणुकीत काहीच फरक दिसून आलेला नाही आहे. पण आपल्या दर्शकांसाठी ल्युसीचे छायाचित्र आम्ही मिळवले आहे. कुमार."
"कुणालजी या माहितीसाठी धन्यवाद. तुम्ही तिथेच राहून सबसे तेज़ माहिती देत राहा. (प्रेक्षकांना उद्देशून) हे होते आमचे वार्ताहर कुणाल श्रीवास्तव, टॉमी प्रकरणात ल्युसीच्या रूपाने हा नवीनच धागादोरा मिळाला आहे. तुम्ही ल्युसीची छायाचित्रे एक्स्क्लुसिवली आमच्या वाहिनीवरच पाहू शकता. आम्ही यावर कायम नज़र ठेवून आहोत. आता घेऊया एक छोटासा ब्रेक, ब्रेक नंतर पाहूया आमचे कोलकात्याचे वार्ताहर काय बातमी देतात.
......
सबसे तेज विशेषचे प्रायोजक आहेत, उंट छाप मसाले, चव राजस्थानची.
......
आता जाऊया आमचे कोलकात्याचे वार्ताहर अमृतांशूकडे. अमृतांशूजी काय माहिती आहे तुमच्याकडे?"
"जी कुमारजी, आता माझ्याबरोबर आहेत सुचिस्मितादेवी, ज्या निराशा बासू च्या आईच्या शाळेत होत्या. (सुचिस्मिताबाईंकडे बघून) सुचिस्मिताजी तुम्ही निराशाच्या आईला कसे ओळखता?"
"आम्ही पहिली पासून चौथीपर्यंत कोलकात्यातील शाळेत एकाच वर्गात होतो. "
"तर मग या घटनेबद्दल तुमचे काय मत आहे? अं... म्हणजे निराशा बासूचा प्राणप्रिय कुत्रा टॉमी हरवला आहे त्याबद्दल"
"वाईट झालं"
"(कॅमेऱ्याकडे पाहून) जी कुमारजी, सुचिस्मितादेवींना या गोष्टीबद्दल अतिशय दु:ख झालेले आहे. शिवाय निराशाची आई इथे शिकत असताना तिचे शैक्षणिक करियर कसे होते याचा शोध घेण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत."
"अमृतांशूजी या माहितीसाठी धन्यवाद. (प्रेक्षकांना उद्देशून) तर हे होते आमचे वार्ताहर अमृतांशू. या बातमीशी संबंधित प्रत्येक लहान मोठ्या गोष्टीची माहिती आणि निराशाच्या जवळच्या माणसांच्या प्रतिक्रिया आम्ही तुमच्यापर्यंत पोहोचवत आहोत."
......
सबसे तेज़ विशेषचे प्रायोजक आहेत, चारमिनार बल्ब्स, आम्ही लावतो आंध्राचे दिवे भारतभर.
......
नमस्कार, आपले पुन्हा स्वागत आहे सबसे तेज़ विशेष मध्ये. आता या विषयावर अधिक चर्चा करण्यासाठी आम्ही तज्ज्ञ लोकांना आमच्या स्टुडिओत बोलावले आहे. हे आहेत प्रख्यात जनावरांचे डॉक्टर डॉ. धनपाल यादव आणि हे आहेत प्रसिद्ध फिल्मी पत्रकार इस्माईल जानवरवाला. आपले स्वागत आहे आमच्या कार्यक्रमात. धनपालजी तुम्ही जनावरांचे तज्ज्ञ आहात, टॉमीच्या मनात बेपत्ता होण्याआधी काय विचार असतील किंवा त्याची मानसिक स्थिती कशी असेल असे तुम्हाला वाटते?"
"अंऽऽ... टॉमीचे नक्की काय झाले हे कळल्याशिवाय काही सांगता येणार नाही."
"इस्माईलजी आपले काय मत आहे? निराशाच्या वागणुकीशी किंवा तिच्या प्रेमप्रकरणांशी याचा काही संबंध आहे का?"
"शक्यता आहे. संगतीचा परिणाम होऊ शकतो पण नक्की सांगता येणार नाही."
"(दर्शकांकडे पाहून) हे होते आमचे तज्ज्ञ पॅनेल जे प्रत्येक विषयाची विस्तृत माहिती देतात. दर्शकांसाठी आम्ही एक जनमत चाचणी घेत आहोत. मुंबईची कायदा-सुव्यवस्था स्थिती बिघडली आहे असे तुम्हाला वाटते का? आपली उत्तरे तुम्ही आम्हाला ४२० या नंबरवर पाठवू शकता. तुम्ही पाहत आहात भारताची नं. १ वृत्तवाहिनी, सबसे तेज़. प्रेक्षकांना आम्ही आठवण करून देऊ इच्छितो की आज रात्री ९ वाजता आमचा विशेष कार्यक्रम आहे "अघोरी", त्यात आम्ही भारताच्या कानाकोपऱ्यातील मांत्रिकांविषयी माहिती देणार आहोत. त्यात आम्ही दिल्लीतील प्रसिद्ध मांत्रिक आणि अनेक राजकीय नेत्यांचे गुरू बुद्धूस्वामी यांना तज्ज्ञ म्हणून आमंत्रित केले आहे. तुम्हाला मंत्रतंत्राविषयी काही प्रश्न असल्यास तुम्ही आम्हाला पाठवू शकता. त्यानंतर १० वाजता आमचा लोकप्रिय कार्यक्रम "गुन्हेगार" ज्यात आम्ही खून, चोरी, बलात्कार यांची रसभरित आणि विस्तृत वर्णन करतो. तर पाहत राहा सबसे तेज़!"
......

क्षुद्र स्वार्थासाठी असंबद्ध, चुकीची आणि अतिरंजित माहिती प्रसारित करणाऱ्या दर्जाहीन, विवेकशून्य, आक्रस्ताळ्या हिंदी वाहिन्या आणि त्या आवडीने पाहणाऱ्या प्रेक्षकांना अनादरपूर्वक समर्पित.

महालक्ष्मी मंदिर, कोल्हापूर - छायाचित्रे

2006-04-24T00:52:00.000-07:00

नुकताच कोल्हापुरातील महालक्ष्मी मंदिरात जाण्याचा योग आला. पौराणिक आणि ऐतिहासिक महत्त्वाबरोबरच प्राचीन आणि सुंदर शिल्पकलेचा नमुना म्हणून महालक्ष्मी मंदिराचे महत्त्व आहे. हे मंदिर बऱ्याच मोठ्या जागेत वसलेले असून मंदिराची वास्तूही मोठी आहे. सभामंडप, गाभारा, आतील प्रदक्षिणामार्ग आणि अनेक स्तंभ कोरीवकामाने नटलेले आहेत. मंदिराला बाहेरूनही प्रदक्षिणा करता येते. मंदिराच्या आत आणि बाहेर इतर अनेक देवीदेवतांची मंदिरे आहेत.

मंदिराविषयी अधिक माहिती खालील संकेतस्थळांवर मिळू शकेल.
श्रीकरवीरनिवासिनी.कॉम
कोल्हापूरवर्ल्ड.कॉम

सकाळच्या वेळी काढलेली काही छायाचित्रे.

चित्रांवर टिचकी मारली असता नव्या खिडकीत मोठी चित्रे दिसतील. (इंटरनेट एक्स्प्लोरर वापरत असाल तर, इंटरनेट एक्स्प्लोरर चित्र लहान करून दाखवतो, चित्र मोठे दिसण्यासाठी चित्रावर माऊसचे टोक नेताच चित्राच्या खालच्या उजवीकडील कोपऱ्यात असे चित्र दिसेल, त्यावर टिचकी मारा.)

दीपमाळा

आवारातील वड आणि पिंपळ

विचार, कॉफी आणि समस्या

2006-02-28T10:08:00.000-08:00

गेले काही आठवडे घाईगडबडीतच गेले. वेळेचे नियोजन करण्याचे कौशल्य कमी झालेय की काय असे वाटते. वेळेचे नियोजन असो किंवा इतर कोणतेही कौशल्य, वापर कमी झाला की त्याची धार कमी होते. कौशल्य मिळवणे आणि टिकवणे ही एक निरंतर प्रक्रिया आहे आणि सातत्य/चिकाटी हे प्रकार कधीच न जमल्याने, मी प्रक्रियेला नियंत्रित करण्याऐवजी प्रक्रिया मला नियंत्रित करत आली आहे :)

इथे "Great men (great women too) don't beleive in luck, they just beleive in cause and effect!" (महान लोक नशीबापेक्षा कार्यकारणावर विश्वास ठेवतात!) हे वाक्य आठवले. हे "ग्रेट लोक" काय काय करतात हे माहीत असणे आवश्यक आहे त्यामुळे "आपण ग्रेट का नाही?" असा प्रश्न कधी पडत नाही :) थोडक्यात आपण नेहमी जमीनीवर राहतो शिवाय "ग्रेट लोक" जे काही करतात त्याचे थोडेफार अनुकरण केल्यानेही आपल्या बऱ्याचश्या अडचणी दूर होतात.

गेल्या आठवड्यात एकेदिवशी ऑफीसनंतर माझ्या सहकाऱ्याबरोबर कॉफीसाठी गेलो होतो. त्याला बौद्ध/हिंदू धर्म आणि एकूणच तत्त्वज्ञानामध्ये भलताच इंटरेस्ट आहे. त्यामुळे तत्त्वज्ञान आणि ते आताच्या काळात कितपत लागू आहे यावर सुमारे तास दीड तास गहन चर्चा झाली :) या विषयात इंटरेस्ट असणारे आणि ते समजण्याइतपत बौद्धिक क्षमता असणारे कुणी भेटले की मजा येते.

एकंदर विचारप्रवर्तक, आव्हानात्मक थोडक्यात डोक्याला झिणझिण्या आणणारे असे काही ना काही वाचत/करत राहणे आवश्यक असते. महाविद्यालयीन जीवनात विशेषत: अभियांत्रिकीमध्ये (इतर क्षेत्रांचा अनुभव नसल्याने) अशी आव्हाने बरीच असतात. इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये तर अश्या गोष्टींचा भरणाच आहे. खरोखर कल्पनाशक्तीला जास्तीतजास्त ताण द्यायचा असेल तर इलेक्ट्रॉनिक्सचा अभ्यास करावा :) पण आता अशी आव्हाने कमी झाल्याने बुद्धीला गंज चढू लागला आहे असे वाटते आहे.

"समस्या काय आहे हे समजणे ही समस्या सोडवण्याची पहिली पायरी असते" त्यामुळे समस्या सोडवण्याच्या एक पायरी जवळ मी आलेलो आहे. आता पुढची पायरी समस्या सोडवणे!

बघू कसे काय जमते.

मराठी ब्लॉगर्स कम्युनिटी

2006-02-04T07:15:00.000-08:00

मराठी भाषेत लिहिणाऱ्या, वाचणाऱ्या, लिहू इच्छिणाऱ्या, वाचू इच्छिणाऱ्या सर्व ऑर्कुट्या मराठीजनांसाठी मराठी ब्लॉगर्स ही कम्युनिटी ऑर्कुट या संकेतस्थळावर सुरू केली आहे.

http://www.orkut.com/Community.aspx?cmm=8346794 .

तर मित्रहो, या कम्युनिटीचा उद्देश जास्तीतजास्त मराठी लोकांपर्यंत मराठी ब्लॉगची संकल्पना पोहोचवणे, कोणाला काही अडिअडचणी असतील (तांत्रिक) तर दूर करणे आणि अश्या तऱ्हेने वैश्विक जाळ्यावर मराठीचे अस्तित्व वाढवणे असे आहे.चला तर मग, करा सुरूवात.

शशांक

काही गोष्टी काही धडे

2006-02-02T11:00:00.000-08:00

जीवनात कन्फ्रंटेशन आणि कॉन्फ्लिक्ट्स यांना तोंड द्यावेच लागते हे जरी खरे असले तरी, कधीकधी यांना तोंड फोडावे पण लागते! बहुतेकांचा (माझाही) कल शक्यतो क्न्फ्रंटेशन टाळण्याकडे असतो. असे का?

"समोरच्या व्यक्तीला वाइट वाटेल, त्यापेक्षा आपणच थोडी गैरसोय सहन करावी" असा विचार करून आपण बऱ्याचदा दुसऱ्याची चूक असूनही आणि आपल्यावर/इतरांवर अन्याय होत असतानाही आपण तोंड उघडत नाही.
असे करण्याने समोरची व्यक्ती दुखावली जाईल. द्वेष, सूडभावना वाढेल आणि भविष्यात आपण अडचणीत असताना आपल्याला मदत मिळणार नाही.

हे जरी खरे असले तरी कन्फ्रंटेशनला पर्याय नाही. अन्यथा आपल्याला न आवडणाऱ्या, न पटणाऱ्या, आणि अन्यायकारक गोष्टी चुपचाप स्वीकारण्याची पाळी येते.

तेंव्हा "कन्फ्रंटेशन टाळू नये, शांतपणे आणि विचारपूर्वक त्याला सामोरे जावे!" (हा माझ्यासाठी धडा!)

असो ....

इथे येऊन एक वर्ष झाले. गेल्या वर्षात काय कमावले आणि काय गमावले याचा आढावा कधीतरी निवांत बसून घ्यावा असा विचार आहे. योग्य वाटल्यास त्याचा अहवाल ब्लॉगात येईलच.

कॉलेज सोडल्यापासून प्रत्येक फेब्रुवारी महिना नेहमी नाट्यमय घटना आणि स्थित्यंतरे घेऊन आला आहे. पण यंदा त्याची कृपादृष्टी दिसत नाही. कुणास ठाऊक? अजून, २६ दिवस आहेत. पाहू काय होते ते.

रिलेशनशिप्स

2006-01-29T10:53:00.000-08:00

मागे एका फॉरवर्ड मेल मध्ये सर्व राशींच्या लोकांचे स्वभाववैशिष्ट्य कसे असते याची माहिती आली होती. ती माहिती सौरराशींवर आधारित होती. मी थेट मझ्या राशीची माहिती वाचायला लागलो. (माझा जन्मदिवस १५ ऑक्टोबर. आणि हो! त्यादिवशी मी भेटी स्वीकारतो. "भेटी" या शब्दाचे "मीटिंग" आणि "गिफ्ट्स" हे दोन्ही अर्थ अपेक्षित आहेत. :)) तर, माझ्या राशीविषयी, इतर माहितीबरोबरच "confusing relationships" असे लिहिले होते. विचाराअंती ते काही प्रमाणात खरे आहे असे वाटले. पण कन्फ्युजन हे कमी अधिक प्रमाणात प्रत्येक रिलेशनशिपमध्ये असतेच.

प्रत्येकाची विचारशक्ती वेगवेगळी असते. Some people are not intelligent enough to understand the confusion! (हे माझेच वाक्य आहे) मला वाटते "कन्फ्युजन आहे" हे समजण्यासाठी सुद्धा एक वैचारिक पात्रता लागते. माझ्या इंग्रजी ब्लॉगमधील एका पोस्ट मध्ये मी स्वत:बद्दल (म्हणजे माझ्या त्यावेळच्या अवस्थेबद्दल) लिहिताना म्हटले होते, "I'm not sure ... either I'm not confused at all or I'm too confused to understand I'm confused."

कोणाला काय अपेक्षित असते याविषयी काही सर्वसामान्य मान्यता आहेत, (आणि इतर सर्व "सर्वसामान्य मान्यतां"प्रमाणेच वास्तवापासून दूर आहेत ;)) पण या सर्वसामान्य सिद्धांताचे काही दुष्परिणाम आहेत का? नक्कीच. "आपण जे आहोत त्यापेक्षा वेगळे आहोत हे दाखवण्याचा प्रयत्न" हा या "सर्वमान्य सिद्धांतां"चा सर्वात मोठा दुष्परिणाम आहे.

पण ही दिखाऊगिरी लगेच ओळखू येते, थोडाफार स्मार्टनेस असणाऱ्यांना ही दिखाऊगिरी लगेच समजेल. पण आधी म्हटल्या प्रमाणे Some people are not intelligent enough .... majority of them.

.

एक स्वीडीश संध्याकाळ!

2006-01-26T11:14:00.000-08:00

शीर्षक वाचून वाटेल की संध्याकाळ मी एका सोनेरी केसांच्या, गोऱ्यापान (भयंकर थंडीमुळे जराशी लालसर/गुलाबी छटा आलेल्या) एका सुंदर कन्येबरोबर घालवली की काय? नाही हो! तेवढे आमचे नशीब (अजून तरी) नाही ;) तर... त्याचे झाले असे की मी पडलो शाकाहारी प्राणी. तसे इथेही वेजिटेरिअन्स आणि फ्रुटेरिअन्स आहेत (फ्रुटेरिअन वरून Notting Hill मध्ये Hugh Grant ला 'दाखवायला आणलेली' फ्रुटेरिअन बया आठवली ;)) पण एकूणच माझ्या सहकाऱ्यांना शाकाहारी लोकांबद्दल कुतूहल आहे.

त्यातल्या एकाने एका संध्याकाळी मला जेवायला बोलावले. ऑफिसातून निघून थेट त्याच्या घरी धडकलो. त्याचे घर म्हणजे एक अजबखानाच आहे. गेल्यागेल्या कॉरीडॉरमध्ये एक भिंतभर उभे शोकेससारखे काही दिसले ('रॅक्स'... ज्यांनी डेटासेंटर्स मधल्या सर्वररूम्स पाहिल्या आहेत त्यांच्यासाठी) त्यात काही मोठे आणि आणि बरेच मध्यम आकाराचे संगणक (बटाटे नव्हे, "मध्यम आकाराचे" वगैरे अशी ओळख कांदेबटाट्याची देतात ;)), मॉनिटर्स. १, २ घडीचे संगणक (लॅपटॉप्स) आणि इतर बरेच हार्डवेअर पसरलेले होते. ते पार करून हॉल मध्ये गेलो. हॉल तसा प्रशस्त आणि टापटिप होता.

हा गडी खानसाम्याच्या वेषात, म्हणजे पोटाला कापड गुंडाळूनच होता. मी थेट त्याच्याबरोबर स्वयंपाकघरात शिरलो.
"शुड आय हेल्प यू इन समथिन?" मी विचारले.
"नो..न..न..न...न..नो यू आ माय गेस्ट टुडे!" असे तो मान हलवत आणि डोळे मोठे करत म्हणाला.
"ओके". मग मी त्याची पाककला पाहात, लागलेली आंग्ल गाणी ऐकत उभा राहिलो.
"वेट अ मिनिट! आय हॅव समथिंग फॉर यू!" असे म्हणून हॉलमध्ये गेला आणि "बुद्धा बार"ची चकती लावून आला.
"आय होप यू लाईक इट?"
"येआह! वेरी मच!" मी. खरंतर त्यातली बरीच मी ऐकलेली नव्हती.
"वॉट आ यू प्लॅनिंग टू प्रिपेर?" मी
"कूसकूस!" तो.

कूसकूस त्यावर ती भाज्यांची, क्रीम आणि मस्टर्डयुक्त ग्रेवी, पाव, बटर आणि संत्र्याचा रस..... छान जेवण झाले. जेवण झाल्यावर त्याने एक वेगळ्याच प्रकारचे चीज़ फ्रीज़मधून बाहेर काढले. त्यावर गडद काळसर हिरव्या रंगाचे डाग होते.
"कॅन यू गेस वॉट इज़ दिस?"
मला ते बुरशीसारखे वाटले "इट लुक्स लाइक सम काइंड ऑफ लिव्ज़"
"हाहाहा ... नो, इट्स फंगस!"
"फंगस?"
"येस, बिकॉज़ ऑफ फंगस इट टेस्ट्स डिफरंट, वी लाइक इट"
"ओह्ह!"
त्याने तोपर्यंत पारले मोनॅकोसारखी बिस्किटे काढली आणि त्यावर या चीज़चा एक स्लाईस ठेऊन माझ्या हातात दिला. चव आणि वास सुरुवातीला विचित्र वाटले खरे पण नंतर मजा वाटली.
"वुड यू लाइक टू हॅव अ कप ऑफ फ्रेश कॉफी?" तो
"येस, शुअर" मी
त्याच्या घरी एक कॉफी बनवायचे पारंपरिक यंत्र होते. त्याने कॉफीच्या बिया दळून त्यापासून दोन कप मस्त फेसाळलेली कॅफे लाट्टे तयार केली. कॉफी पिऊन हॉलमध्ये बसतोय तोवर हा पुन्हा स्वैपाकघरात पळाला. आता हा काय आणतो बरे असा विचार करत मी आपला त्याच्या सोफ्यावर आरामात हात पाय ताणून बसलो. थोड्या वेळाने साहेब पॉपकॉर्नने भरलेली छोटी बुट्टी आणि मगासचे चीज़ आणि बिस्किटे घेऊन आले.
"मूवी टाइम!!!" समोरच्या कपाटातून डिवीडी/सीडीजचा अल्बम काढून माझ्या हातात देत तो म्हणाला. " टेक आऊट वॉटेवर यू लाइक"
मी न पाहिलेला कोणता चित्रपट दिसतो ते पाहू लागलो. "कॉन्स्टंटाइन" दिसला, मी पाहिला नव्हता. नंतर पॉपकॉर्न आणि बिस्कीटे खात तो भुताखेतांचा चित्रपट पाहून रात्री जड अंत:करणाने आणि जड पोटाने त्याला "धन्यवाद" म्हणून निरोप घेतला.
.

कालचा दिवस

2006-01-25T09:38:00.000-08:00

कालपरवा -१८ ते -२० अंश सेल्सियसमध्ये रेंगाळणारे तापमान आज बरेच सुसह्य झालेय. काल सकाळी ८ च्या सुमारास घरातून निघून कार्यालयात पोहोचलो. मानेच्या वरील देहाचा भाग झाकलेला नसल्याने माझ्याच चेहऱ्याला हात लावला तरी कुणा दुसऱ्याच्या चेहऱ्याला स्पर्श केल्यासारखे वाटत होते ;) म्हणजे तसे काही नाही, स्पर्श झालेला हाताला जाणवत होता पण चेहऱ्याला जाणवत नव्हता.

तसे काल दिवसभर "Outside office hours" करायच्या एका महत्त्वाच्या कामशिवाय इतर नेहमीचेच होते. बरोबर ५ वाजता ती OOH चाचणी सुरू केली. कोणतेही महत्त्वाचे काम करताना सगळ्या गोष्टी मर्फीच्या नियमांनुसार वागतात याचा पुषकळदा अनुभव आलेला आहे. (मर्फीच्या नियमांवर माझी नितांत श्रद्धा आहे ) त्यामुळे शक्य तितकी पूर्वतयारी करूनही आणि विचारपूर्वक पावले उचलूनही आलेले अनाकलनीय आणि अगम्य अडथळे पार करत कसेबसे दिलेल्या खिडकीत (सर्विस विंडो) काम झाले. "संगणकही लहरी असतो आणि नेमक्या हातघाईच्या प्रसंगात आपली गोची करतो" असे वाटते मला कधीकधी. तुम्हाला असा अनुभव कधी आला आहे का?

रात्री टीव्हीवर मि. डीड्स लागला होता. कहाणी तशी घिसिपिटी (हॉलिवूड आणि बॉलिवूड दोन्हीकडे) असली तरी पाहून मजा आली. डीड्स एका छोट्या शहरात पिझ्झेरिया चालवणारा आणि अधेमधे कविता करणारा एक साधा आणि सहृदयी माणूस. त्याला अचानक एका दिवंगत अंकलची ४० बिलियन डॉलरची मालमत्ता मिळते. तो मोठ्या शहरात येतो. बरेच संधीसाधू भेटतात. एक पत्रकार 'स्टोरी' मिळवण्यासाठी त्याच्या जवळ येते, पुढे (साहजिकच) त्याच्या प्रेमात पडते. पण तोपर्यंत त्याला नको ते कळाल्याने सगळी संपत्ती टाकून तो दूर जातो. शेवटी गैरसमज दूर, दुष्टांचा पराभव आणि शेवटी कथानायकाचा "पैसा म्हणजे सर्वस्व नाही. जास्त पैसा मिळवण्याच्या नादी न लागता, तुम्हाला जे करावे असे वाटते ते करा" असा संदेश असा अगदी टिपिकल मसाला होता. माझी आवडती Winona Ryder असल्याने असेल कदाचित पण बरा टाइमपास झाला. Adam Sandler चा भाबडा अभिनय कथेला साजेसा.

(चित्रांवर टिचकी मारल्यास मोठी चित्रे दिसतील.)

.

विंडोज़ मध्ये देवनागरी

2006-01-20T05:13:00.000-08:00

विंडोज़ मध्ये देवनागरी

बराहा बरोबर येणारे "बराहा डायरेक्ट" नावाचे एक हत्यार वापरून कुटेही देवनागरी लिहिण्याची सोय आहे.

पायऱ्या अश्या

बराहा इन्स्टॉल केल्यावर, बराहा डायरेक्टच्या आयकन वर टिचकी (एक किंवा दोन, चवीनुसार;) मारा
संगणक फलकाच्या खालील-उजव्या कोपऱ्यात (जिथे सामान्यतः घड्याळ असते) बराहा डायरेक्ट चे चिह्न दिसेल.
F12 कळ दाबली असता खालील चित्रात दाखवल्याप्रमाणे "बराहा डायरेक्ट युटिलिटी" ची खिडकी उघडेल.
त्यात "इंडियन लँग्वेज" आणि "आउटपुट फॉरमॅट" निवडा.
आता ओपनऑफिस रायटर (किंवा वर्ड, किंवा कोणतीही युनिकोड ओळखणारी प्रणाली) ची खिडकी उघडून थेट मराठीत लिहायला सुरू करा!
F11 कळ दाबल्याने होईल इंग्लिश-मराठी उड्या मारता येतील
खाली दिलेले चित्र पाहा.
माझ्याकडील विंडोज डब्यावर भारतीय भाषासंच इंस्टॉल नाही त्यामुळे नोटपॅड मध्ये जोडाक्षरे, वेलांट्या बरोबर दिसत नाहीत. पण ओपनऑफिस मध्ये अगदी आरामात मराठीत लिहू आणि सुरक्षित करू शकतो.

चला तर मग. वापरा आणि कळवा.

आपला,
(प्रयोगशील) शशांक

लिनक्स मध्ये देवनागरी? शून्य - एक संगणकीय कविता पाहा :)

.

स्वामी विवेकानंद

2006-01-19T04:42:00.000-08:00

विवेकानंदाचे चरित्र आणि विचार सर्वांसाठी प्रेरणादायी आहेत.

भारतभूमीच्या या सुपुत्राचे स्मरण व्हावे म्हणून काही दुवे देत आहे.

स्वामी विवेकानंदांचे चरित्र
विवेकानंदांचे समग्र लेखन (९ खंड)
शिकागो धर्मसंसदेतील व्याख्याने (वाचा / ऑनलाइन ऐका / एमपी३ उतरवून घ्या)

भारतमातेच्या या थोर सुपुत्राला सादर प्रणाम!

.

नवा ब्लॉग !

2006-01-16T14:23:00.000-08:00

मित्रहो,

समग्र शशांक जोशी असा एक नवीन ब्लॉग सुरू केला आहे. आजपर्यंत मराठीतून जे काही लिहिले ते एका ठिकाणी जमवण्याचा उद्देश आहे.

का? कशासाठी? नाव असे का निवडले? हेच नाव का निवडले? तुम्ही स्वत:ला कोण समजता?

खरे सांगू? या प्रश्नांची उत्तरे मलाही अजून माहीत नाहीत. कळाली की इथे लिहिनच.

आपल्या अभिप्रायांची अपेक्षा.

लता

2005-09-27T22:45:00.000-07:00

मराठी

१. सुंदर ते ध्यान

२. जय देव जय देव जय जय शिवराया (तीन गाणी जोडून आहेत त्यातले दुसरे. गीताचे बोल (सहाव्या ओळीपासून))- शिवकल्याण राजा (या ध्वनिफीतीतील सर्वच गाणी अप्रतिम आहेत)

३. पसायदान

४. अरे अरे ज्ञाना झालासी पावन

५. मालवून टाक दीप (या दुव्यावरील ध्वनिमुद्रणाचा दर्जा तितका चांगला नाही)

हिंदी

१. किसीने अपना बनाके मुझको - पतिता (१९५३)

२. है इसी मे प्यार की आबरू - अनपढ (१९६२) (हा दुवा थेट गाण्याचा नाही, या दुव्यावर दिसणाऱ्या यादीतून हे गाणे निवडावे लागेल)

३. नैनोमे बदरा छाएं - मेरा साया (१९६६)

४. बैयां ना धरो - दस्तक (१९७०)

५. ये कहाँ आ गये हम - सिलसिला (१९८१)

पांडू

2005-09-18T23:23:00.000-07:00

पांडू

जरी कावळा, कैसा तोंडी मोती धरला?
उसने घेउनि तुरे पिसारे पांडू सजला!

जाइल तेथे भेटे वरचढ, जरि हिरमुसला,
संगत मिळता अर्धवटांची, पुन्हा बहरला

तर्कसंगती युक्तिवाद जेंव्हा ना जमला,
त्वरे कुणाच्या पदराखाली जाउनि लपला

विनोद करता केविलवाणा, कुणी न हसले,
आव आणता सुज्ञपणाचा तोही फसला

अर्धवटाने का शिकवावे ज्ञान जगाला?
कर्तृत्वाने नाही नुसता बोलुनि थकला

जरी जमेना मजेत जगणे कलंदराचे,
सोंग काढले शिष्टपणाचे, करतो नकला

बुडती येथे राजहंस अन् बदके बगळे
'वजना'विन हा 'हलका' पांडू अलगद तरला!

शशांक जोशी

Stockholm

2005-08-20T12:30:00.000-07:00

गेल्या आठवड्यात स्टॉकहोमची सहल आयोजित केली होती. शुक्रवारी संध्याकाळी साडेपाच वाजता निघायचे ठरले. नेहमीप्रमाणे ठरल्या वेळेच्या थोड्या उशीर म्हणजे पावणेसात वाजता प्रवास सुरू झाला. आमच्या गावापासून स्टॉकहोम जवळपास पावणेपाचशे किलोमीटर आहे. सूर्य मावळेपर्यंत जेवढे अंतर जाता येईल तितके जावे असा विचार करून आमच्या दोन्ही गाड्या सुसाट (१२०-१८० किमी/तास) वेगाने निघाल्या.

उन्हाळा संपत चालल्याने लवकर, म्हणजे 'संध्याकाळी' ९ वाजताच्या सुमारास अंधार पडू लागला. भूकही लागली होतीच. आम्ही रस्त्याकडेच्या एका मॅकडोनाल्डच्या धाब्यावर थांबलो. भारतात रात्री जेवायला गाडी थांबली की सरदारजीला "सत् श्री अकाल" करून चना मसाला आणि तंदुरी रोटी चापता यायची. त्याआठवणीने अगदी भरून आले. असो, मॅक्डी मधली "वडापावाची भ्रष्ट नक्कल" म्हणजे बर्गर मला तरी नको होता (बऱ्याचदा मॅक्डी मध्ये शाकाहारी वडापाव मिळत नाही, "बर्गर किंग" हुडकावे लागते) श्रावण चालू असल्याने मांसाहारी लोकांची पण अडचण होती. त्यामुळे आमच्या संघातील महिला खेळाडूंनी आपल्या दुपारच्या झोपेचा त्याग करून बनवलेले घरगुती जेवण आम्ही आणले होते. "व्हेज कोल्हापुरी आणि पाव" असा बेत होता. सोबतीला "हिंदी चीनी भोजनभाऊ" असा 'व्हेज फ्राइड राईस' होता आणि गोडासाठी शेवयांची खीर असे भरपेट जेवण झाले. आणि पुढचा प्रवास सुरू झाला.

रात्री १२ वाजता स्टॉकहोममध्ये पोचलो. शुक्रवारची रात्र असल्याने सगळे रस्ते तरुण-तरुणींनी भरून वाहत होते. तो "माहौल" बघून मला ऍमस्टरडॅमची आठवण झाली. दहा लोकांची राहण्याची व्यवस्था तीन निरनिराळ्या ठिकाणी होती. इथे राहणारे लोक आपल्या घरातल्या काही खोल्या एक-दोन दिवस भाड्याने देतात. त्याला "ब्रेड ऍन्ड ब्रेकफास्ट" म्हटले जाते. स्टॉकहोम शहर म्हणजे एक भुलभुलैयाच होता. त्या गल्लीबोळातून फिरत फिरत, विवाहित लोकांना त्यांच्या ठिकाणी सोडून "यूथ हॉस्टेल" ला पोहोचेपर्यंत पहाटेचे चार वाजले! चार वाजेपर्यंतही आम्ही रस्ता चुकल्यावर विचारण्यासाठी तरुण-तरुणींची टोळकी भेटत होती.

दुसऱ्या दिवशी सगळ्यांनी एकत्र येऊन, गाडी घेऊन न फिरता उघड्या टपाच्या "स्टॉकहोम दर्शन" बसने फिरायचे ठरले. ही बस सर्व प्रेक्षणीय स्थळांना भेटी देते. तुम्हाला वाटेल तिथे तुम्ही उतरू शकता आणि थोड्या वेळाने दुसऱ्या बस मध्ये पुन्हा चढू शकता. त्याला "हॉप ऑन, हॉप ऑफ" म्हणतात. स्टॉकहोम हे समूद्रकिनारी वसलेले आहे शिवाय आजूबाजूला बरीच बेटे पण आहेत त्यामुळे "हॉप ऑन, हॉप ऑफ" बोटींचे ही आम्ही तिकीट घेतले.

प्रवास अगदी नयनरम्य होता. मध्ये एका ठिकाणी एका बाजूला एक प्रचंड मोठे तळे आणि दुसऱ्या बाजूला डोंगराळ जमीन असा रस्ता लागला.

आमचे यूथ हॉस्टेल

सकाळी सकाळी यूथ हॉस्टेलच्या बाहेरचे दृश्य

घोडेस्वारांसाठी खास

स्टॉकहोमची कोस्टल लाइन

शहरमध्यातली एक जागा

नाट्यगृह

नॉर्डिक म्युझियम, स्वीडनविषयी ऐतिहासिक, सामाजिक आणि कलाविषयक माहिती इथे आहे. (वेगवेगळ्या कोनांतून)

"स्कॅन्सेन". इथे १७व्या, १८व्या शतकातील स्वीडन उभे केले आहे. जुनी घरे, दुकाने, छापखाने. जणू एक त्याकाळातले खेडेच. त्यातील एक दुकान.

"वासा म्युझियम", इथल्या लोकांनी बऱ्याच वर्षांपूर्वी बरेच पैसे खर्च करून एक महाकाय नाव बनवली होती. आपल्या पहिल्याच प्रवासात तांत्रिकदोषांमुळे ती बुडाली. बरीच वर्षे पाण्याखाली होती. तिला बाहेर काढून तिचे संग्रहालयात रुपांतर केले आहे.

गजबजलेला रस्ता. अशी उपाहारगृहे पाहून मला पॅरिसच्या सुप्रसिद्ध "शाँज एलिसे" रस्त्याची आठवण झाली.

स्टॉकहोमचा राजवाडा

परतीच्या प्रवासात इंद्रधनुष्य दिसले.

ग्रीष्म सहल आणि छायाचित्रे !

2005-07-14T14:12:00.000-07:00

"इथे ऊनही पडते तर?" माझा खरे तर विश्वासच बसत नव्हता. यापूर्वी दोन दोन आठवडे सूर्य न पाहता काढले होते. थर्मामीटर तर मी बघायचाच सोडून दिला होता. काय फरक पडतो आज मायनस १० आहे का २०? रोज आपले अंधारात बर्फ तुडवत ऑफिसला जायचे आणि अंधारात परत.

दिसलाच जर चुकून सूर्य कधी, तर खूप बरे वाटायचे. आपल्या आयुष्यात सूर्याला इतके महत्त्व आहे, हे माहीत होते, पण कधी जाणवले नव्हते.

असो, तो उदास आणि निराशावादी काळ आता सरला होता आणि उत्साही वसंत ऋतूला सुरुवात झाली होती. पावसांच्या सरी शांतपणे आपले अस्तित्व दाखवून गेल्या. जनजीवन विस्कळीत वगैरे करणारा पाऊस नव्हताच. निष्पर्ण झाडांवर आता थोडी थोडी पालवी दिसू लागली होती.

हळुहळू उन्हाळ्याची चाहूल लागत होती. काही दिवसांपूर्वी आठपर्यंत उगवण्याचे नाव न घेणारा सूर्य सहाच्या आधीच हजेरी लावू लागला आणि संध्याकाळी सात-आठ वाजले तरी रेंगाळू लागला. आणि "मिड समर" येई पर्यंत तर, अंधार काय असतो हे विसरल्यासारखे वाटू लागले होते, कारण पूर्ण अंधार पडायचाच नाही. झाडेही पूर्ण हिरवीगार झाली होती.

उन्हाळा सुरू झाला, तसे इथल्या लोकांच्या कपड्यांची लांबी आणि रूंदी कमी होऊ लागली :) ऑफिसमध्येही लोक अर्ध्या चड्ड्या (बरमुडा) आणि अर्ध्या बाहिचा अंगरखा (हाल्फ स्लीव्ह शर्ट :)) घालून येऊ लागले. ऑफिस बाहेर तर विचारू नका. आणि जर समुद्रकिनारी वगैरे गेलात तर.... असो, तो आत्ताच्या लेखाचा विषय नाही ;)

एकूण काय सूर्याच्या उन्हामुळे डोक्याचा आणि (कमी कपड्यांतील) तरुणींना पाहून डोळ्यांचा ताप वाढला होता. :)

आम्हीही ठरवले, "आपणही सेलेब्रेट करू 'मिड समर'!" बऱ्याच विचारमंथनानंतर ठरले की ऑस्लोला जायचे. ऍल्महल्टहून बसने हेल्सिनबोर्ग आणि तेथून "लक्झरी क्रूझ"ने ऑस्लो. छानच झाली ती ट्रिप. आम्ही सर्वांनी (एकूण साडेदहा लोकांची टिम ;) हो एक लिंबुटिंबू खेळाडूही होता, त्याचा फोटो आहेच पुढे)

काही छायाचित्रे इथे देत आहे,

हेल्सिनबोर्गचा दूर होणारा किनारा ...

काय पिऊ आणि काय नको? आमच्या टीममधला सर्वात लहान खेळाडू :) ...

रात्रीचे अकरा वाजले तरी सूर्य मावळायचे नाव घेत नाही ...

समुद्राचे सुंदर दृष्य ...

समुद्राकाठची घरे ...

ऑस्लो चा राजवाडा ...

हिरवळ ...

स्कल्पचर्स पार्क ...

~शशांक